masjedhedayat.ir

شرافت نسبی حضرت معصومه علیها السّلام که هم دختر امام است، هم خواهر امام و هم عمّه امام، برتر از آن است که قلم توان ترسیم آن را داشته باشد.
تاریخ انتشار : ۲۲:۲۵ - ۲۳ تير ۱۳۹۷
کد خبر: ۹۵

مختصری از زندگانی

در روز اول ذيقعده سال ١٧٣ هجري، در شهر مدينه و از خانه امام هفتم، موسی بن جعفر علیهما السّلام کریمه ای چشم به جهان گشود که عالم را از نور جبین خود نور باران کرد و قلب خاندان رسول دو سرا را به قدوم نازنین خود مسرور نمود. دختری که فخر عالم بشریّت بود و هر روز خدای مهربان به وجود او بر ملائکه اش مباهات می نمود. همو که هم نام جدّه بزرگوارش حضرت صدّیقه کبری علیها سلام، فاطمه نامیده شد تا ادامه دهنده راه مادر باشد و نگاه به او، معصومیّت مادر را، به یاد خاندان عصمت علیهم السّلام بیندازد. در میان دختران موسی بن جعفر علیهما السّلام،«فاطمهکبری» معروف به فاطمه ‌یمعصومه علیها السّلام از همه برتر، بزرگوارتر و با فضیلت ‌تر است. برخی از مورّخان چهار نفر از دختران امام کاظم علیه السّلام را با نام «فاطمه» یاد کرده ‌اند: فاطمه‌ ی کبری،فاطمه‌ ی وسطی،فاطمه‌ ی صغری وفاطمه .فاطمهصغری، مشهور به «بی‌ بی هیبت» در آذربایجان شوروی در جنوب بادکوبه مدفون است .فاطمهوسطی - بنا به نقلی - در اصفهان دفن شده است. قبرفاطمهملقب به «فاطمهطاهره» در رشت و به خواهر امام مشهور است. فاطمهکبری نیز - که همان حضرت معصومه می باشد - در قم مدفون است.


شرافت نسبی

شرافت نسبی حضرتمعصومه علیها السّلام که هم دختر امام است، هم خواهر امام و هم عمّه امام، برتر از آن است که قلم توان ترسیم آن را داشته باشد. او در مکتب تربیتی پدر بزرگوارش موسی بن جعفر علیهما السّلام و آغوش سرشار از محبّت مادری به نام «نجمه» که از بانوان با فضیلت و از اسوه‌ های تقوی و شرافت است تربیت یافت. شیخ صدوق روایت کرده که: نجمه خاتون در عقل و درایت، اطاعت و عبادت و رعایت ادب، به ویژه نسبت به حمیده خاتون از بهترین بانوان جهان بود. منابع تاریخی تصریح کرده ‌اند که حضرت علی بن موسی الرضا علیهما السّلام و حضرتمعصومهعلیها السّلام از یک مادر می ‌باشند.


القاب
در منابع روایی و تاریخی القاب زیادی برای حضرت معصومه علیها السّلام نقل شده است که هر کدام بیان گر درجه و مقامی از درجات و مقامات معنوی این بانوی گران قدر نزد پروردگار می ‌باشد. در ذیل به مشهورترین لقب‌ های آن حضرت اشاره می‌ کنیم.

معصومه
لقبمعصومهبرگرفته شده از روایتی است که از امام رضا علیه السّلام نقل شده است:
«مَن زارَ المعصومةَ بِقُم کَمَن زارَنی». کسی که حضرتمعصومهرا در قم زیارت کند (در ثواب) مانند کسی است که مرا زیارت کرده است. لقب «معصومه» هر چند دلالت برعصمتاین بانوی بزرگوار از خطا و لغزش، از آن نوع و در آن مرتبه ‌ای که پیامبر صلّی الله علیه و آله، حضرت زهرا علیها السّلام و امامان دوازده‌گانه علیهم السّلام برخوردار هستند، نمی ‌کند، ولی بیانگر برخورداری ایشان از مرتبه نازله این رتبه ویژه است؛ رتبه ای که در انسان‌ های معمولی یافت نمی‌ شود.

کریمه اهل بیت
ارادتمندان و ستایشگران حضرتمعصومهعلیها السّلام از همان ابتدا تاکنون به هنگام یاد از آن بزرگوار در نظم و نثر، لقب «کریمه اهل بیت» را در حقّ ایشان فراوان به کار برده ‌اند. علاوه بر آن - به نقل آیةالله العظمی نجفی مرعشی قدس سره - امام باقر یا حضرت صادق علیهما السّلام در خواب به پدر ایشان فرمودند: «علیکَ بِکریمة اهلِ البیتِ» بر تو باد به کریمه اهل بیت.

شفیعه
امام صادق علیه السّلام در بیان جایگاه شفاعت ایشان در روز محشر می فرمایند: «إِنَّ لِلَّهِ حَرَماً وَ هُوَ مَكَّةُ أَلَا إِنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ حَرَماً وَ هُوَ الْمَدِينَةُ أَلَا وَ إِنَّ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَرَماً وَ هُوَ الْكُوفَةُ أَلَا وَ إِنَّ قُمَّ الْكُوفَةُ الصَّغِيرَةُ أَلَا إِنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِيَةَ أَبْوَابٍ ثَلَاثَةٌ مِنْهَا إِلَى قُمَّ تُقْبَضُ فِيهَا امْرَأَةٌ مِنْ وُلْدِي اسْمُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُوسَى وَ تُدْخَلُ‏ بِشَفَاعَتِهَا شِيعَتِي الْجَنَّةَ بِأَجْمَعِهِمْ». برای خداوند متعال حرمی است و آن مکّه است و برای رسول خدا صلّی الله علیه و آله حرمی است و آن مدینه است و برای امیرالمؤمنین علیه السّلام حرمی است و آن کوفه است و آگاه باشید که قم کوفه کوچک است، آگاه باشید برای بهشت هشت درب است که سه درب آن از قم می باشد. در آن شهر زنی از اولاد من از دنیا می رود که نامش فاطمه دختر موسی است که به شفاعت او تمامی شیعیانم داخل بهشت می شوند.

و در فرازی از زیارتنامه ‌ی آن حضرت که از امام رضا علیه السّلام رسیده است می ‌خوانیم: «يَا فَاطِمَةُ اشْفَعِي‏ لِي‏ فِي‏ الْجَنَّةِ فَإِنَّ لَكِ عِنْدَ اللَّهِ شَأْناً مِنَ الشَّأْن‏».ایفاطمهمعصومهبهشت را برای من درخواست کن؛ زیرا نزد خدا مقام والایی داری.
القاب دیگر آن حضرت که در زیارتنامه ‌ایشان آمده عبارت است از: طاهره، حمیده، بره، رشیده، تقیه، نقیه، رضیه، سیّده، مرضیّه و اخت الرضا علیه السّلام.


افضل اولاد امام کاظم علیه السّلام بعد از حضرت رضا علیه السّلام

محدّث قمی در رابطه با دختران موسی بن جعفر علیهما السّلام می‌ نویسد: «بر حسب آن چه به ما رسیده افضل آن ها، سیّده جلیله ‌ی معظّمه،فاطمهبنت امام موسی علیه السّلام معروف به حضرتمعصومهاست.
علّامه، محمّد تقی تستری می ‌نویسد: «در میان فرزندان امام کاظم علیه السّلام با آن همه کثرتشان بعد از امام رضا علیه السّلام کسی هم سنگ حضرتمعصومهعلیها السّلام نمی ‌باشد.


مقام علمي 
نقل شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر علیهما السّلام و پرسيدن پرسش هايي از ايشان، به مدينه مشرّف شدند. چون امام کاظم علیه السّلام در مسافرت بودند، پرسش هاي خود را به حضرت معصومه علیها السّلام که در آن هنگام کودکي خردسال بودند، تحويل دادند. فرداي آن روز براي بار ديگر به منزل امام رفتند، ولي هنوز ايشان از سفر برنگشته بودند. پس به ناچار، پرسش هاي خود را باز خواستند تا در مسافرت بعدي به خدمت امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه علیها السّلام جواب پرسش ها را نگاشته است. وقتي پاسخ ها را ملاحظه کردند، بسيار خوشحال شدند و پس از سپاس گزاري فراوان، شهر مدينه را ترک گفتند. از قضاي روزگار در بين راه با امام موسي بن جعفر علیهما السّلام مواجه شده، ماجراي خويش را باز گفتند. وقتي امام پاسخ پرسش ها را مطالعه کردند، سه بار فرمود: «فِداها ابُوها»، پدرش فدايش.
«السَّلَامُ عَلَيْكِ يَا بِنْتَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْكِ عَرَّفَ اللَّهُ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ فِي الْجَنَّةِ وَ حَشَرَنَا فِي زُمْرَتِكُمْ وَ أَوْرَدَنَا حَوْضَ نَبِيِّكُمْ وَ سَقَانَا بِكَأْسِ جَدِّكُمْ مِنْ يَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُم‏».


پی‌نوشت‌ها

برگرفته از کتاب: ١-دانشنامه امام کاظم علیه السّلام ج١، ٢-بحار الأنوار (ط - بيروت) ج‏٥٧ ص ٢٢٨،

٣-زاد المعاد ص ٥٤٨.


دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت

مسلم زکی‌زاده

پربیننده ها
آخرین مطالب